Aptomat chống giật hay bị nhảy liên tục: Nguyên nhân & Cách sửa

Bạn có bao giờ thức giấc giữa đêm vì tiếng “tạch” của aptomat nhảy không? Hay đang nấu cơm thì đột nhiên mất điện? Thật bực mình! Nhưng đừng vội bực, vì đây chính là dấu hiệu cho thấy RCCB (Residual Current Circuit Breaker) hoặc RCBO (kết hợp chống giật và quá tải) đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an toàn điện cho gia đình bạn đấy.

Hãy nghĩ đơn giản thế này: aptomat chống giật là “vệ sĩ” trung thành của hệ thống điện nhà bạn. Khi phát hiện bất kỳ điều gì bất thường – dù chỉ là dòng điện rò rỉ nhỏ xíu – nó sẽ ngắt điện ngay lập tức để tránh nguy cơ giật điện hoặc cháy nổ. Hiện tượng nhảy át chính là phản xạ tự nhiên của cơ chế ngắt điện này.

Vậy tại sao “vệ sĩ” của bạn lại “nhạy cảm” đến vậy? Cùng Primer tìm hiểu nhé!

Nguyên nhân khiến Aptomat chống giật cứ nhảy mãi

Ba nhóm nguyên nhân chính bạn cần biết

1. Do rò rỉ điện (Thủ phạm số một!)

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến aptomat nhảy. Bạn cần hiểu một chút về cơ chế hoạt động: aptomat chống giật liên tục so sánh dòng điện đi và dòng điện về. Nếu phát hiện sự chênh lệch (thường là 30mA – chỉ bằng 0,03 Ampe thôi!), nó sẽ cắt điện ngay. Thật nhanh nhẹn!

Thiết bị điện bị lỗi:

• Thiết bị: Bình nóng lạnh, tủ lạnh, máy giặt, lò vi sóng
• Tuổi thọ sử dụng: Các thiết bị cũ (trên 5-7 năm) thường dễ bị rò điện ra vỏ máy

Dây dẫn bị hở: Tường nhà bạn có thấm nước không? Dây điện đi ngầm trong tường rất dễ bị ẩm mốc. Hoặc tệ hơn – bị chuột cắn! Khi đó dây điện chạm nhẹ vào tường hoặc khung sắt là đủ để tạo ra dòng rò rồi.

Thời tiết ẩm ướt: Mùa nồm ẩm là “mùa vàng” của hiện tượng nhảy át. Độ ẩm không khí cao khiến các đầu nối điện bị phóng điện – hiện tượng “đánh lửa” nhỏ li ti mà mắt thường khó thấy. Nhưng aptomat thì nhạy lắm, nó bắt được ngay!

2. Do Aptomat bị quá tải hoặc hỏng

Quá tải: Bạn đang dùng RCBO phải không? Loại này vừa chống giật vừa chống quá tải đấy. Nếu bật quá nhiều thiết bị cùng lúc – điều hòa, lò nướng, bình đun nước, máy giặt… ồ, quá tải rồi! Át sẽ nhảy để bảo vệ dây điện khỏi cháy.

Aptomat bị hỏng/lão hóa:

• Bộ phận: Thanh lưỡng kim, bộ phận cảm biến dòng rò
• Tuổi thọ: Sau 10-15 năm sử dụng, các bộ phận này yếu dần, dẫn đến “nhảy nhầm”

Lắp đặt sai: Thợ điện lắp ngược cực? Dây nóng – dây nguội bị đảo? Hoặc đấu nối lỏng lẻo tại các điểm tiếp giáp? Nhiệt độ tăng cao và… tạch! Nhảy át liền.

3. Do thiết bị điện có dòng rò tự nhiên lớn

Không phải thiết bị nào cũng “hoàn hảo” về mặt điện đâu bạn ơi. Một số thiết bị công suất lớn khi khởi động (điều hòa, máy bơm) có một lượng dòng rò nhỏ tự nhiên. Đó là đặc tính kỹ thuật bình thường.

Nhưng nếu nhiều thiết bị cùng chạy trên một aptomat chống giật, tổng dòng rò cộng dồn có thể vượt quá 30mA. Lúc này aptomat sẽ nhảy dù không có thiết bị nào bị hỏng cả!

Cách sửa Aptomat bị nhảy

Để khắc phục tình trạng CB (Circuit Breaker) chống giật bị nhảy, bạn cần thực hiện quy trình loại trừ để xác định chính xác nguyên nhân. Đây là phương pháp thám tử điện thực thụ đấy!

Bước 1: Khoanh vùng bằng phương pháp loại trừ (Divide and Conquer)

Đây là cách hiệu quả nhất mà không cần dụng cụ đo phức tạp.

Ngắt toàn bộ: Rút phích cắm tất cả các thiết bị điện trong nhà. Đúng rồi, hết luôn! Tủ lạnh, máy giặt, điều hòa, bình nóng lạnh, tivi… đừng bỏ sót nhé.

Bật Aptomat: Gạt aptomat lên lại. Quan sát kỹ!

• Nếu vẫn bị nhảy: Ối! Lỗi nằm ở chính cái aptomat đó hoặc đường dây điện âm tường bị rò/chập.
• Nếu không nhảy: Chúc mừng! Lỗi nằm ở một trong các thiết bị bạn vừa rút ra.

Cắm lại từng thiết bị: Bây giờ là lúc kiên nhẫn. Cắm lần lượt từng thiết bị vào ổ điện và bật lên. Khi nào aptomat nhảy ngay lập tức, thì thiết bị đó chính là “thủ phạm” bị rò điện! Đơn giản mà hiệu quả!

Hãy mang thiết bị đó đi sửa hoặc kiểm tra dây nguồn của nó thôi.

Bước 2: Kiểm tra tình trạng Aptomat

Rút hết thiết bị mà gạt aptomat vẫn nhảy? Vậy thì:

Thử nút Test (chữ T): Nhấn nút nhỏ có chữ T trên mặt aptomat.

• Nếu nhấn mà nó nhảy ngay → Bộ phận cảm biến chống giật vẫn hoạt động tốt.
• Nếu nhấn mà không phản ứng gì → Aptomat đã hỏng và cần thay mới.

Kiểm tra nhiệt độ: Chạm nhẹ vào aptomat (cẩn thận nhé!). Nếu nó nóng ran hoặc có mùi khét, có thể các đầu đấu nối dây bị lỏng gây phát nhiệt. Ngắt điện tổng và dùng tua vít siết chặt lại các đầu ốc.

Bước 3: Xử lý lỗi dây âm tường hoặc ẩm mốc

Nghi ngờ dây điện âm tường bị hỏng? Thường xảy ra sau mưa lớn hoặc tường bị thấm.

Sấy khô: Dùng máy sấy tóc thổi vào các ổ cắm âm tường, hộp kỹ thuật để loại bỏ độ ẩm. Kỹ thuật đơn giản nhưng hiệu quả đấy!

Tách nhánh: Nếu nhà có nhiều tầng và có các aptomat nhánh, hãy tắt hết rồi bật từng cái một. Nhánh nào bật lên làm nhảy át tổng thì lỗi nằm ở khu vực đó.

Khi nào cần gọi thợ điện chuyên nghiệp?

Dừng lại! Đừng cố làm anh hùng nếu:

• Bạn đã thay aptomat mới nhưng vẫn bị nhảy
• Xác định được lỗi nằm ở dây điện âm tường (việc này đòi hỏi máy đo dòng rò chuyên dụng)
• Aptomat nhảy kèm theo tiếng nổ lớn hoặc tia lửa điện mạnh (ngắn mạch nặng đấy!)

Một mẹo nhỏ: Nếu aptomat chỉ nhảy vào ban đêm hoặc khi trời nồm, hãy kiểm tra các thiết bị lắp đặt ở khu vực ẩm ướt như đèn sân vườn, máy bơm ngoài trời hoặc bình nóng lạnh.

Thiết bị chống giật của Primer – Giải pháp điện an toàn cho gia đình

Nhằm khắc phục triệt để các nhược điểm của aptomat truyền thống, Primer đã nghiên cứu và phát triển các thiết bị chống giật thông minh, giúp bảo vệ an toàn điện chủ động – toàn diện – ổn định cho gia đình Việt.

Vì sao thiết bị chống giật Primer là lựa chọn an toàn?

1. Tự động ngắt điện khi có rò, chạm, mất an toàn
2. Cảnh báo sớm nguy cơ điện giật – chập cháy trước khi sự cố xảy ra
3. Giám sát liên tục hệ thống điện, không nhảy sai như aptomat
4. Tự động cấp điện trở lại khi điện đã an toàn, không cần thao tác thủ công
5. Bảo vệ đồng thời con người – thiết bị – tài sản
6. Phù hợp với điều kiện khí hậu ẩm, mưa nhiều tại Việt Nam

Thay vì chỉ “ngắt điện rồi để đó” như aptomat, thiết bị chống giật Primer đóng vai trò như một người gác cổng an toàn điện thông minh cho cả ngôi nhà.

Kết luận

Tuyệt đối không đấu tắt để bỏ qua tính năng chống giật! Đây là hành động cực kỳ nguy hiểm, có thể gây giật điện chết người hoặc cháy nhà.

Khi chọn mua aptomat, hãy ưu tiên các thương hiệu uy tín như:

• Panasonic (Nhật Bản)
• Schneider Electric (Pháp)
• LS Electric (Hàn Quốc)

Hãy tìm đến những giải pháp bền vững hơn như nâng cấp thêm thiết bị chống giật thông minh của Primer. Đây không chỉ là thay một thiết bị, mà là đầu tư cho sự an toàn lâu dài của gia đình bạn – đúng với thông điệp: “Điện an toàn – Sống an tâm”. Liên hệ ngay hotline 1900 98 98 35 hoặc truy cập website www.primer.vn để được tư vấn.

>> Xem thêm:

CB chống giật là gì? Có thật sự đủ an toàn cho hệ thống điện hiện nay?

So sánh chi tiết RCCB và ELCB – Đâu là lựa chọn an toàn cho hệ thống điện?